Özgeçmiş; iletişim bilgilerinizi, kısa bir özeti, iş deneyiminizi, eğitiminizi, yeteneklerinizi ve dil bilginizi bir iki sayfada anlatan belgedir. İyi bir özgeçmişte en yeni deneyim en üstte olur, her görevde ne yaptığınız ve sonucu yazılır ve dosya adınızla PDF olarak gönderilir. Aşağıda kurgusal bir örnek ve adım adım kurallar var.
Bu rehber ilk özgeçmişini yazan öğrenciler, yeni mezunlar ve CV'sini yenilemek isteyen deneyimli adaylar için. Kariyer.net, LinkedIn ya da şirketlerin kendi başvuru sistemleri üzerinden başvursanız da temel kurallar aynıdır: işveren önce adınıza, son görevinize ve ilanla eşleşen becerilere bakar. Örneklerin hepsi kurgusaldır; köşeli parantezli her alanı kendi bilgilerinizle değiştirin.
Özgeçmiş nedir, CV ile aynı şey mi?
Türkiye'de iş başvurularında özgeçmiş ve CV aynı belge için kullanılır. CV, Latince curriculum vitae ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçe karşılığı özgeçmiştir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde kelime bitişik yazılır: "özgeçmiş", "öz geçmiş" değil. Akademik başvurularda istenen akademik özgeçmiş ise yayınları, projeleri ve bildirileri de içeren daha uzun bir belgedir.
| Belge | Ne için | Uzunluk |
|---|---|---|
| Özgeçmiş (CV) | İş ve staj başvuruları | 1–2 sayfa |
| Akademik özgeçmiş | Akademik kadro, yüksek lisans ve doktora başvuruları | Yayın listesine göre uzar |
| Ön yazı | Neden bu işe başvurduğunuzu anlatan kısa mektup | 250–400 kelime |
| Portfolyo | Yaptığınız işlerin örneklerini gösteren dosya ya da web sitesi | 3–6 proje |
Özgeçmişte olması gerekenler
| Bölüm | Ne yazılır | Kısa örnek |
|---|---|---|
| İletişim bilgileri | Ad soyad, şehir, telefon, e-posta, isteğe bağlı LinkedIn ya da portfolyo bağlantısı | [Ad Soyad] · İstanbul · [telefon] · [e-posta] |
| Özet ya da kariyer hedefi | 2–4 cümlede kim olduğunuz, ne yaptığınız ve ne aradığınız | 3 yıllık deneyime sahip muhasebe uzmanı… |
| İş deneyimi | Pozisyon, şirket, şehir, tarih aralığı ve 3–5 madde | Satış Danışmanı, [Şirket], 2023–2025 |
| Eğitim | Okul, bölüm, derece, mezuniyet yılı; yeni mezunsanız not ortalaması ve projeler | [Üniversite], İşletme, Lisans, 2024 |
| Yetenekler | İlanla eşleşen teknik beceriler ve kanıtlanabilen kişisel beceriler | Excel (pivot tablo), Logo Tiger, müşteri ilişkileri |
| Yabancı dil | Dil ve seviye; mümkünse sınav ya da CEFR seviyesi | İngilizce: B2 (okuma, yazma, konuşma) |
| Sertifikalar | Mesleğe uygun kurs ve belgeler | İSG eğitimi, [kurum], 2025 |
| Referanslar | İsteğe bağlı; izin alınmış 1–2 kişi | Referanslar talep edildiğinde verilecektir |
Hobiler ve ilgi alanları zorunlu değildir; ilanla ilgisi varsa ya da deneyiminiz azsa ekleyebilirsiniz. Ayrıntılar için CV için hobiler ve ilgi alanları rehberine bakın.
Özgeçmiş örneği (kurgusal)
Kurgusal özgeçmiş örneği — kendi bilgilerinizle değiştirin
Elif Kaya (kurgusal) — Muhasebe Uzmanı
İzmir · [telefon] · [e-posta] · linkedin.com/in/[profil]
ÖZET: 3 yıllık deneyime sahip muhasebe uzmanı. Aylık kapanış, KDV beyannamesi hazırlığı ve banka mutabakatları yapıyorum. Logo Tiger ve ileri düzey Excel kullanıyorum.
İŞ DENEYİMİ
Muhasebe Uzmanı — [Şirket adı], İzmir — 03.2023–Günümüz
• Aylık kapanış sürecini 8 iş gününden 5 iş gününe indiren kontrol listesini hazırladım.
• 40'tan fazla tedarikçinin cari hesap mutabakatını üç ayda bir yürütüyorum.
• KDV ve muhtasar beyanname verilerini mali müşavire eksiksiz ve zamanında ilettim.
Muhasebe Stajyeri — [Şirket adı], İzmir — 07.2022–12.2022
• Fatura girişlerini ve banka hareketlerini Logo Tiger'a işledim.
EĞİTİM
[Üniversite], İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme (Lisans) — 2018–2022
YETENEKLER: Logo Tiger, Excel (pivot tablo, DÜŞEYARA), e-fatura ve e-defter süreçleri, raporlama
YABANCI DİL: İngilizce — B2
SERTİFİKA: SMMM staj başlangıç sınavı hazırlık eğitimi, [kurum], 2023
REFERANSLAR: Talep edildiğinde verilecektir.
Bu örnekte her madde bir fiille başlıyor ve mümkün olduğunda bir sonuç içeriyor. Rakam uydurmayın; elinizde ölçülmüş bir sonuç yoksa yaptığınız işi somut olarak yazmanız yeterlidir. Mesleğinize yakın tam örnekler için özgeçmiş örnekleri sayfasına göz atın: şoför, kasiyer, öğretmen ve deneyimsiz yeni mezun örnekleri var.
Adım adım özgeçmiş nasıl hazırlanır
- Başvuracağınız ilanı açın ve istenen beceri ile görevlerin altını çizin.
- İletişim bilgilerini yazın: ad soyad, şehir, telefon ve profesyonel bir e-posta adresi yeterlidir.
- Son işinizden başlayarak deneyimlerinizi tarih sırasının tersine dizin.
- Her göreve 3–5 madde yazın: ne yaptınız, hangi araçla, sonuç ne oldu.
- Eğitimi ekleyin; yeni mezunsanız eğitimi deneyimin üstüne taşıyın.
- İlanla eşleşen yetenekleri ve dil seviyenizi yazın.
- En son, 2–4 cümlelik özeti yazın; özgeçmişin tamamını gördükten sonra yazmak daha kolaydır.
- Yazım hatalarını kontrol edin, dosyayı PDF olarak kaydedin ve adını "Ad-Soyad-CV.pdf" yapın.
Özgeçmiş özeti ve kariyer hedefi
Özet, özgeçmişin en çok okunan kısmıdır. Deneyimliyseniz kim olduğunuzu ve en güçlü sonucunuzu, yeni mezunsanız hangi pozisyonu aradığınızı ve size bu konuda güvenilmesi için bir nedeni yazın. 30 hazır cümle ve formül için CV özet bilgi ve kariyer hedefi örnekleri rehberine bakın.
Kısa özet örnekleri (kurgusal)
Yeni mezun: Bilgisayar mühendisliği yeni mezunuyum. Bitirme projemde bir randevu uygulaması geliştirdim; junior yazılım geliştirici pozisyonu arıyorum.
Deneyimli: 6 yıllık deneyime sahip satış temsilcisiyim. Kurumsal müşterilerle çalışıyor, yeni bayi ağı kuruyorum.
Kariyer değişikliği: Öğretmenlikten insan kaynaklarına geçiyorum. Eğitim planlama ve iletişim deneyimimi işe alım süreçlerinde kullanmak istiyorum.
CV yetenekler kısmına ne yazılır?
Yetenekleri ikiye ayırın: teknik (mesleki) yetenekler ve kişisel yetenekler. Teknik yetenekler bir araç, yazılım ya da yöntemdir ve kanıtlanabilir. Kişisel yetenekleri ise tek başına yazmak yerine deneyim maddelerinde gösterin: "iletişim becerisi" yazmak yerine "günde 60 müşteri çağrısını yanıtladım" demek daha inandırıcıdır.
| Alan | Teknik yetenek örnekleri | Kişisel yetenek örnekleri |
|---|---|---|
| Muhasebe | Logo Tiger, Netsis, e-fatura, Excel | Dikkat, gizliliğe özen |
| Satış | CRM (Salesforce, HubSpot), teklif hazırlama | İkna, müzakere |
| Yazılım | Java, Python, SQL, Git | Problem çözme, ekip çalışması |
| Sağlık | Hasta takibi, ilaç uygulama protokolleri | Empati, stres altında çalışma |
| Perakende | Kasa işlemleri, stok sayımı, POS sistemi | Müşteri odaklılık, vardiya uyumu |
| Eğitim | Ders planı, ölçme değerlendirme, akıllı tahta | Sınıf yönetimi, sabır |
Kişisel bilgiler: fotoğraf, doğum tarihi ve askerlik durumu
Türkiye'de fotoğraflı özgeçmiş yaygındır ama çoğu işveren için zorunlu değildir. Eklerseniz yakın tarihli, sade arka planlı bir vesikalık kullanın; ayrıntılar CV fotoğrafı nasıl olmalı rehberinde. Doğum tarihi, medeni hal ve askerlik durumu isteğe bağlıdır; ilan özellikle istiyorsa ya da askerlik durumu işe başlama tarihini etkiliyorsa yazın. T.C. kimlik numarası, ev adresinin tamamı ve sağlık bilgisi özgeçmişe yazılmaz.
Referans yazmak gerekli mi?
Referans bölümü zorunlu değildir. Referans yazacaksanız önce kişiden izin alın ve adını, unvanını, kurumunu ve telefonunu yazın. Yer kazanmak için "Referanslar talep edildiğinde verilecektir" ifadesi de kabul görür. Örnekler için özgeçmişte referans nasıl yazılır rehberine bakın.
Özgeçmiş kaç sayfa olmalı?
Yeni mezun ve 10 yıldan az deneyimi olanlar için bir sayfa yeterlidir. Uzun ve ilgili bir kariyer iki sayfayı hak edebilir. Sayfa sayısından daha önemlisi, ilk yarım sayfanın son göreviniz ve ilanla eşleşen becerilerle dolu olmasıdır.
Öğrenci ve yeni mezun özgeçmişi
- Eğitimi en üste alın; bölüm, mezuniyet yılı ve ilgiliyse not ortalamasını yazın.
- Staj, yarı zamanlı iş ve gönüllülük deneyimlerini "Deneyim" başlığı altında toplayın.
- Ders projeleri ve bitirme projesini ayrı bir "Projeler" bölümünde anlatın.
- Kulüp ve topluluk görevlerini, organize ettiğiniz etkinliklerle birlikte yazın.
- Görsel ya da teknik işleriniz varsa bir portfolyo bağlantısı ekleyin.
Projelerinizi gösterebiliyorsanız özgeçmişin yanına kısa bir portfolyo eklemek fark yaratır. Nasıl başlayacağınızı portfolyo nasıl hazırlanır rehberi anlatıyor.
Özgeçmiş formatı: Word, PDF, Europass ya da online araç
| Seçenek | Artısı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Word ya da Google Dokümanlar | Ücretsiz ve tamamen sizin kontrolünüzde | Biçim bozulmasın diye PDF olarak gönderin |
| Europass | Avrupa'da tanınan, ücretsiz standart format | Uzun olabilir; gereksiz bölümleri silin |
| Canva | Görsel şablonlar | Çok sütunlu tasarımlar başvuru sistemlerinde okunmayabilir |
| ArcPixel | 16 şablon, PDF/DOCX içe aktarma, düzenlenebilir yapay zekâ önerileri | Oluşturma ve önizleme ücretsiz; PDF indirme ücretli plan gerektirir |
Başvurular çoğunlukla bir başvuru takip sistemi (ATS) üzerinden okunur. Tek sütunlu, standart başlıklı bir şablon seçin ve PDF'teki metnin kopyalanıp yapıştırılabildiğini kontrol edin. ArcPixel'in özgeçmiş şablonları arasında bu düzene uygun seçenekler var; CV hazırlama aracında mevcut CV'nizi içe aktarıp düzenleyebilirsiniz.
En sık yapılan hatalar
- Her ilana aynı özgeçmişi göndermek.
- Görev tanımını kopyalamak, ne yaptığınızı ve sonucunu yazmamak.
- "Çalışkan, dinamik, takım oyuncusu" gibi kanıtsız sıfatlar.
- Profesyonel olmayan e-posta adresi ya da yanlış telefon numarası.
- Tarih boşluklarını açıklamamak; kısa bir not yeterlidir.
- Dosyayı "cv_son_son.docx" gibi bir adla göndermek.
Özgeçmiş hazır olduğunda başvuruyu bir ön yazıyla tamamlayın: ön yazı örnekleri sayfasında öğretmen, deneyimsiz hemşire ve şirkete açık başvuru örnekleri var.
- Özgeçmiş nasıl yazılır?
- İletişim bilgileri, kısa özet, ters kronolojik iş deneyimi, eğitim, yetenekler ve yabancı dil bölümlerini sırayla yazın. Her göreve ne yaptığınızı ve sonucunu anlatan 3–5 madde ekleyin ve dosyayı PDF olarak gönderin.
- Özgeçmiş bitişik mi yazılır?
- Evet. Türk Dil Kurumu sözlüğünde kelime bitişik yazılır: özgeçmiş.
- Özgeçmiş ile CV aynı mı?
- İş başvurularında evet; CV, curriculum vitae'nin kısaltmasıdır ve Türkçede özgeçmiş anlamına gelir. Akademik özgeçmiş ise daha uzun ve yayın odaklıdır.
- Özgeçmiş kaç sayfa olmalı?
- Yeni mezunlar ve 10 yıldan az deneyimi olanlar için bir sayfa. Uzun ve ilgili bir kariyer iki sayfaya çıkabilir.
- Özgeçmişe fotoğraf koymak zorunlu mu?
- Hayır. Türkiye'de yaygın olsa da çoğu işveren zorunlu tutmaz. Eklerseniz yakın tarihli, sade bir vesikalık kullanın.
- Deneyimim yoksa özgeçmişe ne yazmalıyım?
- Eğitimi öne alın; staj, proje, gönüllülük ve kulüp görevlerini deneyim gibi anlatın. Bir portfolyo bağlantısı da işinizi gösterir.
- Özgeçmişi ücretsiz hazırlayabilir miyim?
- Word, Google Dokümanlar ve Europass ücretsizdir. ArcPixel'de özgeçmişi oluşturmak ve önizlemek ücretsizdir; PDF indirmek ücretli plan gerektirir.
