Xasiyyətnamə işçinin və ya tələbənin peşəkar səviyyəsini, işə münasibətini və şəxsi keyfiyyətlərini təsvir edən rəsmi sənəddir. Xasiyyətnamə nümunəsi adətən beş hissədən ibarətdir: şəxsi məlumat, iş və ya təhsil dövrü, peşəkar keyfiyyətlər, şəxsi keyfiyyətlər və sənədin nə üçün verildiyi. Əmək Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə görə işəgötürən işçinin müraciəti ilə xasiyyətnamə verməyə borcludur.
Bu bələdçidə xasiyyətnamənin quruluşu, üç hazır nümunə (ofis işçisi, istehsalat işçisi və tələbə), xasiyyətnaməni necə istəmək və mənfi rəy olduqda hüquqlarınız var. Xasiyyətnamə CV-ni tamamlayır, onu əvəz etmir; CV-nin özü üçün CV nümunəsi bələdçisinə baxın. Nümunələrdəki ad, təşkilat və tarixlər uydurmadır.
Xasiyyətnamə nədir və kim verir
Xasiyyətnamə işəgötürənin və ya təhsil müəssisəsinin adından, adətən təşkilatın blankında yazılan və rəhbərin imzası ilə təsdiqlənən sənəddir. Əmək Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə görə işəgötürən işçinin müraciəti əsasında ona vəzifəsi və qazancı barədə arayış, şəxsi sənədlərinin təsdiqli surətləri, həmçinin peşəkarlıq, işgüzarlıq səviyyəsini və digər şəxsi xüsusiyyətlərini xarakterizə edən xasiyyətnamə verməyə borcludur.
- İş yerində: mətni adətən bilavasitə rəhbər və ya kadrlar şöbəsi hazırlayır, təşkilatın rəhbəri imzalayır. Rəhbəriniz işinizi ən yaxşı bilir, ona görə mətnin ondan gəlməsi daha inandırıcıdır.
- Universitetdə: tələbə xasiyyətnaməsini adətən dekanlıq, kafedra müdiri və ya qrup kuratoru hazırlayır. Kim imzalayacağını dekanlıqdan soruşun, çünki qayda müəssisədən asılıdır.
- Məktəbdə: şagird üçün xasiyyətnaməni sinif rəhbəri yazır, direktor təsdiqləyir.
Xasiyyətnamə nə vaxt lazım olur
Xasiyyətnaməni yeni işəgötürən, təhsil müəssisəsi, təqaüd proqramı və ya başqa qurum istəyə bilər. Hansı formatın lazım olduğunu həmişə tələb edən tərəfdən soruşun:
- Yeni işə qəbul: bəzi işəgötürənlər əvvəlki iş yerindən rəsmi rəy istəyir, xüsusilə məsuliyyətli vəzifələrdə. Məsələn, TƏBİB vakansiyası və ya özəl məktəb müraciətində bu sənəd faydalı olur.
- Təhsil və təqaüd: magistratura, mübadilə proqramı və ya təqaüd müsabiqəsi tələbə xasiyyətnaməsi istəyə bilər.
- Təcrübə və internatura: tələbəni təcrübəyə göndərən universitet və ya qəbul edən təşkilat xasiyyətnamə istəyə bilər.
- Digər rəsmi hallar: qurum sənədi hansı məqsədlə istədiyini yazırsa, bu məqsəd xasiyyətnamənin son cümləsində göstərilir.
Xasiyyətnamə və tövsiyə məktubu: fərq nədir
| Meyar | Xasiyyətnamə | Tövsiyə məktubu |
|---|---|---|
| Kimin adından | Təşkilatın adından, rəsmi sənəd | Konkret şəxsin (rəhbər, müəllim) adından |
| Ton | Neytral, təsviri | Dəstəkləyici, namizədi tövsiyə edir |
| Forma | Blank, imza, tarix, nömrə | Məktub formasında, imzalı |
| Harada istənir | Rəsmi qurumlar, əksər yerli işəgötürənlər | Xarici universitetlər, beynəlxalq şirkətlər |
Xaricə müraciət edirsinizsə, çox vaxt tövsiyə məktubu lazımdır; onun quruluşu tövsiyə məktubu bələdçisindədir.
Xasiyyətnamənin quruluşu
Hazır xasiyyətnamə nümunəsi bu ardıcıllığı izləyir. Hər hissəni qısa saxlayın: bir səhifə adətən kifayətdir.
- Başlıq: «XASİYYƏTNAMƏ» sözü, təşkilatın adı və blank rekvizitləri. Bu, sənədin rəsmi olduğunu göstərir.
- Şəxsi məlumat: ad, soyad, ata adı, doğum ili. Sənədin kimə aid olduğu şübhə doğurmamalıdır.
- İş və ya təhsil dövrü: hansı tarixdən hansı vəzifədə, hansı fakültədə. Tarixlər əmr və ya qeydiyyat sənədləri ilə üst-üstə düşməlidir.
- Peşəkar keyfiyyətlər: əsas vəzifələr və 1–2 konkret nəticə. Konkret fakt ümumi tərifdən daha inandırıcıdır.
- Şəxsi keyfiyyətlər və intizam: kollektivlə münasibət, məsuliyyət, intizam tənbehinin olub-olmaması.
- Son cümlə: sənədin nə üçün verildiyi, məsələn «tələb olunan yerə təqdim etmək üçün verilir».
- İmza hissəsi: rəhbərin vəzifəsi, adı, imzası, tarix; təşkilatda istifadə olunursa, möhür.
İş yerindən xasiyyətnamə nümunəsi
Ofis işçisi üçün xasiyyətnamə (uydurma)
[Təşkilatın adı] · [ünvan] · Nömrə: [№] · Tarix: [gün.ay.il]
XASİYYƏTNAMƏ
[Ad Soyad Ata adı], [doğum ili]-ci il təvəllüdlü, [tarix]-dən [Təşkilat]-ın maliyyə şöbəsində mühasib vəzifəsində çalışır.
İşlədiyi müddətdə ilkin sənədlərin uçotu, aylıq hesabatların hazırlanması və bankla hesablaşmalar üzrə vəzifələrini vaxtında və dəqiq yerinə yetirmişdir. [İl]-ci ildə şöbədə elektron sənəd dövriyyəsinə keçidin təşkilində fəal iştirak etmişdir.
Məsuliyyətli, intizamlı və diqqətlidir. Kollektivdə hörmət qazanmışdır, yeni əməkdaşlara kömək etməyə həmişə hazırdır. İntizam tənbehi almamışdır.
Xasiyyətnamə tələb olunan yerə təqdim etmək üçün verilir.
Direktor: [Ad Soyad] ________ (imza)
İstehsalat və xidmət sahəsi üçün nümunə
Avadanlıq operatoru üçün xasiyyətnamə (uydurma)
XASİYYƏTNAMƏ
[Ad Soyad Ata adı] [tarix]-dən [Müəssisə]-də avadanlıq operatoru işləyir.
Növbə tapşırıqlarını vaxtında yerinə yetirir, texniki təhlükəsizlik qaydalarına əməl edir. İşlədiyi dövrdə onun növbəsində avadanlığın planlaşdırılmamış dayanması halları azalmışdır.
Yeni operatorların təliminə cəlb olunub, 2 əməkdaşa iş yerində mentorluq edib.
Vicdanlı və işgüzardır, kollektivdə yaxşı münasibətdədir.
Xasiyyətnamə [Ad Soyad]-ın müraciəti ilə tələb olunan yerə təqdim etmək üçün verilir.
Sex rəisi: [Ad Soyad] ________ · Direktor: [Ad Soyad] ________
Tələbə üçün xasiyyətnamə nümunəsi
Universitet tələbəsi üçün xasiyyətnamə (uydurma)
[Universitetin adı] · [Fakültə]
XASİYYƏTNAMƏ
[Ad Soyad Ata adı], [doğum ili]-ci il təvəllüdlü, [il]-ci ildən [Universitet]-in [ixtisas] ixtisası üzrə [kurs]-cü kurs tələbəsidir.
Təhsil müddətində dərslərə müntəzəm qatılmış, [orta bal] orta balla oxumuşdur. Tələbə elmi konfransında «[mövzu]» adlı məruzə ilə çıxış etmişdir.
Fakültənin könüllülər qrupunun üzvüdür, tədbirlərin təşkilində fəal iştirak edir. Qrup yoldaşları və müəllimlərlə münasibəti nümunəvidir.
Xasiyyətnamə [təqaüd proqramına / təcrübə yerinə] təqdim etmək üçün verilir.
Dekan: [Ad Soyad] ________ · Tarix: [gün.ay.il]
Xasiyyətnaməni necə istəmək: ərizə nümunəsi
Xasiyyətnaməni şifahi də istəmək olar, amma yazılı ərizə tarixi qeydə alır və nəyin lazım olduğunu dəqiq bildirir. Ərizədə məqsədi və son tarixi yazın, rəhbərə də işinizdən 2–3 faktı xatırladın ki, mətn ümumi tərifdən ibarət olmasın. Rəsmi ərizə formalarını məktub formaları səhifəsində tapa bilərsiniz.
Xasiyyətnamə üçün ərizə (uydurma)
[Təşkilat]-ın direktoru [Ad Soyad]-a
[Şöbə]-nin [vəzifə]si [Ad Soyad]-dan
ƏRİZƏ
Xahiş edirəm, [məqsəd, məsələn: yeni iş yerinə təqdim etmək] üçün mənə xasiyyətnamə verəsiniz. Sənəd [tarix]-dək lazımdır.
[Tarix] · [İmza]
Xasiyyətnamə yazarkən tez-tez edilən səhvlər
- Yalnız sifətlər: «çalışqan, məsuliyyətli, mehriban». Hər keyfiyyəti bir faktla dəstəkləyin, yoxsa mətn heç nə demir.
- Səhv tarixlər: işə qəbul və ya qəbul olunma tarixi sənədlərlə üst-üstə düşmədikdə qəbul edən tərəf sənədə şübhə ilə baxır.
- Məqsədin göstərilməməsi: son cümlə olmadıqda bəzi qurumlar sənədi yenidən istəyir.
- İmzasız və tarixsiz sənəd: rəsmi qüvvəsi zəifləyir. Mətni çap edib imzalatmağı unutmayın.
- Şəxsi həyatla bağlı məlumat: ailə vəziyyəti, səhhət və sair işə aid deyil və xasiyyətnaməyə yazılmamalıdır.
Mənfi xasiyyətnamə: işçinin hüquqları
Əmək Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə görə işəgötürən işçi haqqında məlumatı başqa işəgötürənə və ya digər yerlərə yalnız onların yazılı sorğusu və işçinin razılığı ilə göndərə bilər. Xasiyyətnamənin məzmunu ilə işçini tanış etmədən onu başqa yerə göndərmək yolverilməzdir; müsbət məzmunlu xasiyyətnamə tanış edilmədən göndərilə bilər, amma işəgötürən bunun hara göndərildiyini işçiyə bildirməlidir. Mətndə faktlarla uyğun gəlməyən ifadə görürsünüzsə, yazılı şəkildə düzəliş istəyin. Qanunun cari redaksiyasını e-qanun.az-da yoxlayın.
Xasiyyətnamə ilə yanaşı CV-niz də yenilənməlidir. CV-ni CV yaratma alətində pulsuz yarada və önizləyə bilərsiniz; PDF kimi yükləmək üçün ödənişli plan lazımdır. Rəhbərdən izahat tələb olunubsa, onun yazılışı izahat nümunəsi bələdçisindədir.
Xasiyyətnamə üçün yoxlama siyahısı
Xasiyyətnamə haqqında suallar
- Xasiyyətnaməni kim yazır?
- İş yerində adətən bilavasitə rəhbər və ya kadrlar şöbəsi hazırlayır, təşkilatın rəhbəri imzalayır. Universitetdə dekanlıq, kafedra və ya kurator, məktəbdə sinif rəhbəri yazır.
- İşəgötürən xasiyyətnamə verməkdən imtina edə bilərmi?
- Əmək Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə görə işəgötürən işçinin müraciəti ilə xasiyyətnamə verməyə borcludur. Müraciəti yazılı edin ki, tarixi qeydə alınsın.
- Xasiyyətnaməni özüm yaza bilərəmmi?
- Bəzi rəhbərlər işçidən mətnin layihəsini istəyir; bu halda faktları dəqiq yazın, təriflə doldurmayın. Son mətni rəhbər yoxlayıb öz adından imzalamalıdır.
- Xasiyyətnamə neçə səhifə olmalıdır?
- Adətən bir səhifə kifayətdir. Qısa, faktlara əsaslanan mətn uzun ümumi təriflərdən daha inandırıcıdır.
- Tələbə xasiyyətnaməsini haradan almaq olar?
- Dekanlıqdan və ya kafedradan. Hansı məqsəd üçün lazım olduğunu və son tarixi bildirin, çünki mətn məqsədə görə dəyişə bilər.
- Xasiyyətnamə ilə tövsiyə məktubu eyni sənəddir?
- Xeyr. Xasiyyətnamə təşkilatın adından neytral rəsmi sənəddir, tövsiyə məktubu isə konkret şəxsin sizi dəstəkləyən məktubudur. Xarici universitetlər adətən tövsiyə məktubu istəyir.
- Mənfi xasiyyətnamə yazılıbsa nə etmək olar?
- Qanuna görə belə sənəd sizinlə tanış edilmədən başqa yerə göndərilə bilməz. Faktlarla uyğun gəlməyən ifadələr üçün yazılı düzəliş istəyin.
